YARIM DAMAK DUDAK
Dudak damak yarıklığı konjenital (doğuştan) bir bozukluktur. Bazı bireyler sadece dudak veya sadece damak yarıklığına sahip olabileceği gibi bazı bireyler hem dudak hem de damak yarıklığına sahip olabilmektedir. Endojen faktörler genetik bazı bozukluklarla ilgilidir. Egzojen faktörler ise çevresel faktörler ve anne karnındaki mekanik faktörlerdir. Çevresel faktörler hamilelik döneminde annenin; sigara, alkol ve bazı ilaçlar kullanması, radyasyona maruz kalması, yetersiz beslenmesi gibi faktörlerdir. Doğumdan sonra dudak ve damak ameliyatlarının yapılması için bazı şartların gerçekleşmesi ve uygun zaman beklenmektedir. Farklı ekoller olsa da dudak kapatma ameliyatları 2,5-3 ay civarında, damak kapatma ameliyatları ise 6-9 ay arasında yapılmaktadır
Dudak damak yarıklı bireylerin tedavisinde dil ve konuşma terapistinin görevi doğumdan itibaren başlamaktadır. Doğumdan sonra bebek 12 aylık oluncaya kadar en temel problem beslenmedir. Dil ve konuşma terapistleri aileye doğru beslenme ile ilgili bilgilendirme yapmaktadır. Bu süreç içerisinde bebekler iletişim becerileri açısından değerlendirilmekte ve bu beceriler hakkında aile bilgilendirilmektedir. Belli konuşma seslerinin üretiminin (babıldama vs.) aile tarafından nasıl pekiştirileceği hakkında bilgilendirme yapılmaktadır. 12 ay – 3 yaş arası dil gelişiminin basamakları ile ilgili aile bilgilendirmesine devam edilmektedir.
Diğer karşılaşılabilecek sorunlar ile ilgili ailelere bilgilendirme yapılmaktadır. İşitme, dil ve konuşmayı önemli derecede etkileyen bir bileşendir. Dudak damak yarıklı bireylerde işitme sorunları görülebilmektedir. Bu nedenle çocukların KBB ve Odyolog tarafından kontrol altında olmaları gerekmektedir. Dil ve konuşma terapistleri 3 yaştan sonra çocuklarla birebir terapi yapabilmektedir. Terapi yapılabilmesi için çocuğun dikkat süresinin uzun olması, verilen yönergeleri alabilme becerileri önemlidir. Terapilerde öncelikle çocuğun dil gelişimi değerlendirilmektedir. Dil gelişimi ile ilgili eksiklikler varsa, onlar giderildikten sonra konuşma seslerine yönelik terapilere başlanmaktadır.